Tuesday, February 22, 2022
వికీపీడియానే.. ప్రణయ్‌ రాజ్యం!
#లైఫ్_జర్నీ
12.07.2020, నమస్తే తెలంగాణ-బతుకమ్మ సంచిక
శనార్తులు Daayi Sreeshailam అన్న
*వికీపీడియానే.. ప్రణయ్‌ రాజ్యం!*
యాదాద్రి భువనగిరిజిల్లా మోత్కూరులో మధ్యతరగతి చేనేత కుటుంబం మాది. చిన్నప్పటి నుంచి అందరిలో ప్రత్యేకంగా ఉండేవాడిని. మా అమ్మ పెండ్లి అప్పగింత పాటలు.. బతుకమ్మ పాటలు పాడుతుండేది. మా నాన్నేమో సినీ అభిమాని. షోలాపూర్‌లో ఉన్నప్పుడు ఒక్కో సినిమాను 20-30 సార్లు చూసేదంట. వాళ్ల కళను చూసి నాకూ కళారంగం పట్ల ఆసక్తి ఏర్పడింది. అందరూ రకరకాల ఆటలు ఆడుతుంటే.. నేనేమో రేడియోలో పాటలు వింటూ ఉండేవాడిని. మా అక్క తెచ్చుకున్న సినిమా పాటల పుస్తకాలను దొరకబట్టి సొంతంగా నేనే పాడటం నేర్చుకున్నా. అలా పాటలు పాడటం అలవాటై.. స్కూల్లో.. వినాయక చవితి ఉత్సవాల్లో.. ఊర్లో ఎవరిదైనా పెండ్లి అయితే వెళ్లి పాటలు పాడేవాడ్ని. అట్లనీ చదువును నిర్లక్ష్యం చేయలేదు. ఆగస్ట్‌ 15, జనవరి 26కు స్కూల్లో అందరూ ఆటలు ఆడి ప్రైజులు తీసుకుంటే.. నా కళ ద్వారా అంతకంటే పెద్ద ప్రైజులు తీసుకోవాలని అనుకునేవాడిని.
‘మనసిచ్చి చూడు’ సినిమాలో సిరివెన్నెల రాసిన ‘బోడి చదువులు వేస్టు’ అన్న పాట నన్ను చాలా ప్రభావితం చేసింది. ‘మార్కుల కోసం ఏడవలేదురా.. ఎదిగిన ఏ సైంటిస్టూ.. గుర్తుపట్టరా ఏ రంగంలో ఉందో నీ ఇంట్రెస్టూ.. నీక్కూడా ఉండే ఉంటుంది ఏదో ఒక టాలెంటు.. నీకు నువ్వు బాసవ్వాలంటే దానిని బయట పెట్టు’ అన్న లైన్లు నాలో గట్టిగా నాటుకుపోయాయి. అప్పటివరకు ఎలాంటి ఆలోచనలేని నాకు.. నాకిష్టమైన రంగం ఏంటో అని నిర్ణయించుకునేలా చేసింది. చిన్నప్పుడు ఊర్లో చిందు భాగవతాలు.. పౌరాణిక నాటకాలు చూసి నా ఫ్రెండ్స్‌తో కలిసి చిన్న చిన్న స్కిట్స్‌ వేసేవాళ్లం. ఆ అనుభవమేమైనా మనకు రూట్‌ చూయిస్తుందేమో అని ఆలోచించాను. బాగుంటుంది అనిపించింది. డాక్టర్‌ కావాలని ఇంటర్‌లో బైపీసీ తీసుకున్న నేను క్రమక్రమంగా కళారంగం పట్ల ఆసక్తి ఎక్కువై కొత్త దారిలో ప్రయాణించేట్లు చేసింది.
మిమిక్రీ నేర్చుకున్నా. 2006లో మోత్కూరులో పోతన కళా వారోత్సవాలు జరుగుతున్నాయి. రామన్నపేట నియోజకవర్గ స్థాయిలో మిమిక్రీలో రెండో బహుమతి అందుకున్నా. అదే నాకు వచ్చిన తొలి షీల్డు. ఆటల్లో ఫ్రెండ్స్‌ షీల్డ్‌లు కొట్టినప్పుడు వాళ్లలో ఇంత కిక్‌ కనిపించేది కాదు. నాది కళ కాబట్టి మండల స్థాయి ప్రైజే అయినా ఎంతో సంతృప్తినిచ్చింది. అన్నింటినీ కంపేర్‌చేసి చూసుకున్నా. కళారంగంలో ఉండే పేరు.. సంతోషం.. సంతృప్తి నన్ను మరింత ప్రేరేపించాయి. నేను వెళ్తున్న రూట్‌ సరైందే అనిపించింది. కళారంగం కరెక్టేగానీ.. ఏ విభాగం ఎంచుకోవాలె అనేంత క్లారిటీ అయితే లేకుండె. కాకపోతే అప్పటికే నాకు నటించడమూ.. రాయడమూ.. పాడటమూ.. వీటన్నింటినీ ప్రదర్శింపజేసే నైపుణ్యమూ ఉంది.
డిగ్రీ తర్వాత 2006లో హైదరాబాద్ వచ్చిన. ఇక్కడే సెటిలై అనుకున్నది సాధించాలంటే ముం దుగా మనకొక మార్గం కావాలి. ఫ్రెండ్స్‌ సహాయంతో ‘హెరిటేజ్‌ ఫ్రెష్‌' కంపెనీలో ఇంటర్వ్యూకి వెళ్లగా, కస్టమర్‌ అసిస్టెంట్‌ ఉద్యోగం వచ్చింది. వాస్తవానికి అప్పటివరకు నాకు సూపర్‌మార్కెట్‌ అంటే కూడా తెలియదు. డిగ్రీ దాకా గ్రామీణ వాతావరణంలోనే ఉన్నాను కాబట్టి, చిన్నచిన్న అంగళ్లు.. మార్కెట్లు మాత్రమే తెలుసు. ఉద్యోగమైతే దొరికింది కదా అనుకొని చేరాను. ట్రైనింగ్‌ తర్వాత శివంరోడ్డులో ఉన్న హెరిటేజ్‌ ఫ్రెష్‌లో డ్యూటీ. నాతోపాటు ఇంకో ఇరవైమంది ఉండేవారు. నాది కూరగాయల సెక్షన్‌. ఉదయం ఆరింటికి వెళ్లి అన్నీ శుభ్రంచేసుకొని.. కూరగాయలు రాగానే వాటిని రాక్స్‌లో సెట్‌చేసి.. కస్టమర్లకు అందుబాటులో ఉంచాలి. ఇదే నా పని. పొద్దున్నే లేవడం.. రెడీ అవ్వడం.. డ్యూటీకి వెళ్లడం. వెనక్కి తిరిగి చూసుకుంటే ఈ గజిబిజిలో 18 నెలలు గడిచిపోయాయి.
సూపర్‌ మార్కెట్‌లో కుళ్లిపోయిన కూరగాయలు ఏరుతూ.. రాక్స్‌ శుభ్రం చేస్తూ.. కూరగాయలు కడుగుతూ ఉన్నప్పుడు ‘అసలు నేనెందుకు హైదరాబాద్ వచ్చాను? ఏం చేస్తున్నాను? కళ ఎటుపోయింది? చేయాల్సింది ఇది కాదేమో’ అనిపించింది. 2008లో ఒకరోజు.. ఎప్పటిలాగానే పొద్దున్నే లేచి, రెడీ అయ్యాను. బ్యాగు భుజానికి వేసుకున్నాను. సూపర్‌మార్కెట్‌ మెట్లు ఎక్కుతుండగానే ‘ఇలా ఎన్నిరోజులు?’ అనిపించింది. అప్పటికప్పు డే ‘నేను ఇక డ్యూటీకి రాను’ అని చెప్పేశాను.
కానీ ఏం చేయాలి? నాలో ఉన్న కళను ఎలా మెరుగుపర్చుకోవాలి? అని నిత్యం ఆలోచనలు వెంటాడేవి. ఏమీ తోచక మళ్లీ ఊరికి వెళ్లాను. ఖాళీగా ఉంటే బాగుండదు.. ఇంకోటి పేరెంట్స్‌కు కూడా నమ్మకం కలిగించాలి కదా అని చాలాకాలం మగ్గం నేశాను. అప్పుడే తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంలో థియేటర్‌ ఆర్ట్స్‌ కోర్సు గురించి తెలిసింది. ఎలాగూ డిగ్రీ చదివాను. హైదరాబాదులో ఉండాలంటే ఫుడ్‌.. బెడ్ కావాలి. యూనివర్సిటీలో జాయిన్‌ అయితేనే హాస్టల్‌ వసతి దొరుకుతుంది అని అప్లయ్‌ చేశాను. ఇంటర్వ్యూకి పిలిచారు. అలా ఉంటుందని కూడా నాకు తెలియదు. అప్పటికప్పుడు ఒక డైలాగ్‌ చెప్పమన్నారు. చిన్న ఎన్టీఆర్‌ యమదొంగ సినిమాలోని ఒక డైలాగ్‌ చెప్పాను. బాగుందన్నారు. ‘కోర్సులో చేరితే కచ్చితంగా ప్రతిరోజూ క్లాసులకు రావాలి.. యూనివర్సిటీ హాస్టల్లో నే ఉండాలి’ అని చెప్పారు. నాక్కావల్సిందీ అదే కదా? ‘అట్లాగే సార్' అని చెప్పాను. అలా వసతి కోసం.. తిండికోసం థియేటర్‌ ఆర్ట్స్‌లో చేరిన నేను అదే రంగంలో స్థిరపడేలా థియేటర్‌ నాకు ఎంతో గుర్తింపును ఇచ్చింది. ఆ తర్వాత పెండ్లయింది. నాటకంపై ఉన్న ఇష్టంతో మా పాపకు ‘యవనిక’ (స్టేజి ముందరి తెర) అని పేరు కూడా పెట్టుకున్నా. పాప్‌కార్న్‌ థియేటర్‌ స్థాపించి నాటక ప్రదర్శనలు ఇస్తున్నాం.
2010లో జెమినీ టీవీలో వచ్చిన ‘దేవత’, 2015 లో దూరదర్శన్‌లో వచ్చిన ‘చంటిగాడి స్వయంవరం’ ధారావాహికలకు సహాయ దర్శకుడిగా, 2015లో వచ్చిన ‘ఎ-ఫైర్‌' చిత్రానికి ప్రచారకర్తగా, 2017లో వచ్చిన ‘అవంతిక’ చిత్రానికి సహా య దర్శకుడిగా పనిచేశా. పైడి జైరాజ్‌ ప్రి వ్యూ థియేటర్‌ వేదికగా తెలంగాణ సినిమా నిర్మాణంలో నావంతు భాగస్వామ్యాన్ని అందిస్తున్నా. అనుభవించినప్పటి కంటే, దాన్ని జ్ఞాపకం చేసుకున్నప్పుడు కలిగే అనుభూతి గొప్పగా ఉంటుందని నమ్ముతా. అందుకోసం ప్రతీది రికార్డు చేసి పెట్టుకోవాలని అనుకునేవాడిని. మహనీయుల సూక్తు లు.. పాటలు.. ఉపన్యాసాలలోని ముఖ్యాంశాలు రాసుకోవడం అలవాటయింది. నాకు తెలిసిన సమాచారాన్ని ఇతరులకు అందించడం అనేది నాకున్న ఇంకో అలవాటు. అదే ఉద్దేశ్యంతో 2013, మార్చి 8న వికీపీడియాలో చేరాను. అందులో ఇప్పటివరకు దాదాపు 1700 వ్యాసాలు రాసిన. వికీ శిక్షణా శిబిరాలు, సమావేశాలు నిర్వహిస్తూ వివిధ కార్యక్రమాలలో పాల్గొంటున్నందుకు నిర్వాహక హోదా వచ్చింది. ‘వికీవత్సరం’ అనే కాన్సెప్ట్‌తో వరుసగా 365రోజులు - 365 వ్యాసాలు రాసి ప్రపంచ వికీపీడియా మొత్తంలో రికార్డు సాధించాను. దాన్ని అలాగే కొసాగిస్తూ 1400 రోజులు పూర్తిచేశాను.
వికీపీడియాలో స్వచ్ఛందంగా వ్యాసాలు రాయాల్సివుంటుంది. మొదట్లో ఎవరికన్నా వికీ రచన గురించి చెబితే ‘ఏదైనా పైసలు వచ్చే పని చేసుకోవచ్చు కదా’ అనేవాళ్లు. వికీలో ఏదో ఒకటి సాధించి వాళ్ళందరి ముందూ నేనంటే ఏమిటో చూపించాలని అప్పుడే నిర్ణయించుకున్నా. వికీలో రికార్డు సాధించిన తర్వాత వాళ్లే వికీపీడియా గురించి గొప్పగా చెప్పుకున్నారు. ఎవరికైనా ఏదైనా సమాచారం కావాలన్నా.. ఏదైనా పుస్తకం కావాలన్నా నన్నే అడుగుతుంటారు. వాళ్లకు కావాల్సింది ఇవ్వడంలో ఉన్న తృప్తి ఇంకెందులోనూ లేదు.. ఉండదు. వికీ వ్యాసాలు రాస్తుంటే అలాంటి తృప్తే కలుగుతుంది. అందరూ ఏదైనా సమాచారం కావాలంటే వికీపీడియాను ఆశ్రయిస్తారు. నేను వాళ్లను దృష్టిలో ఉంచుకునే సమగ్రంగా వ్యాసాలు అందిస్తుంటా. నా సమాచారం ద్వారానే తమతమ కోణాల్లో కథనాలు రాసుకుంటారు. ఇది ఒక రకంగా నాకు వరమే అనుకోవచ్చు. 2016లో వికీపీడియా సదస్సుకు ఇటలీ వెళ్ళినప్పడు, అక్కడ ఇతర దేశాల వికీపీడియన్లతో పరిచయం ఏర్పడింది. తెలుగు వికీపీడియా ద్వారా చేస్తున్న తెలుగు భాష అభివృద్ధి.. తెలంగాణ ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహం గురించి వారికి చెప్పాను. అంతా ప్రశంసించారు. ఎలాంటి లాభాపేక్ష లేకుండా చేస్తున్న కృషికి పలువురు ప్రముఖుల నుండి ప్రశంసలు అందుతున్నాయి. అలాంటి సందర్భాల్లో ఎంతో ఆనందం వేస్తుంది.
2017 సెప్టెంబర్ 8.. గుంటూరులోని శ్రీ వేంకటేశ్వర విజ్ఞాన మందిరంలో ‘ఆకాశదేవర’ నాటకం రిహార్సల్స్‌ చేస్తున్నా. నా వాట్సప్‌కి ఒక మెసేజ్‌ వచ్చింది. చూసి నమ్మలేకపోయాను. సంవత్సరంపాటు రోజూ ఒక వ్యాసం చొప్పున తెలుగు వికీపీడియాలో రాసి.. ప్రపంచరికార్డు సాధించిన సందర్భంగా భారత ఉపరాష్ట్రపతి వెంకయ్యనాయుడు నా గురించి రాసిన ట్వీట్‌ అది. ఆ క్షణం ఇదికదా జీవితం అనిపించింది. అంతకుముందురోజే నా వికీవత్సరం పూర్తయింది. ఆ రోజు వికీమీడియా ఫౌండేషన్ ప్రోగ్రాం ఆఫీసర్‌ అసఫ్‌.. తెలుగు వికీపీడియా సభ్యులు నన్ను సత్కరించారు.
Wednesday, April 03, 2019
తెలంగాణపై నిందలేల సారులు..?
తెలంగాణపై నిందలేల సారులు..?
(మన తెలంగాణ_30.03.2019)
ఇదేం కాలం అంటే ఎండాకాలం అని ఎటకరించకండి. కలికాలమనో కలిసిపోయే కాలమనో మిటకరించకండి. ఓటు హక్కు వయసోళ్లంతా ఇదేం కాలమంటే ఎన్నికల కాలమనే చెప్పాలి. ఈ కాలానికనుగుణంగా ఏమేం టాపిక్స్ జరుగుతుంటయ్, ఏమేం పిక్స్ హాట్ టాపిక్స్ అవుతుంటయ్ అని ఎంత సెర్చినా, గూగుల్ తల్లినడిగినా, ఈకాలపు సెర్చ్ ఫిగర్లెవరంటే... ఇంకెవరు కేసీఆర్, చంద్రబాబు, జగన్, కేటీఆర్, పవన్ కళ్యాణ్, లోకేష్ అనే చూపిస్తుంది. తెలంగాణ ఆంధ్రలో ఎవరి ఫ్యాన్స్ వాళ్ళకున్నా, ఎవరి మద్దతుదార్లు వాళ్ళవాళ్ళ ప్రమోషన్ దార్లు వాళ్ళకున్నా అసలు నేషనల్ లెవెల్ లో రాజకీయాలకు అతీతంగా కామన్ మ్యాన్ వాయిస్, మేనిఫెస్టో ఎట్లుంటయో ఎరుకనా..?
ప్రస్తుత రాజకీయ పరిస్థితులు చూస్తుంటే, ఎవరిని నమ్మాలో ఎవరిని నమ్మకూడదో, ఎవరూ ఎవరికి సపోర్టుగా నిలుస్తరో, ఎవరెవరి మధ్యన అంతర్గత ఒప్పందాలున్నయో ఎటూ తేలని విధంగా ఉన్నయి. అయితే, ఎవరూ అధికారంలోకి వచ్చినా సగటు మనిషి మనుగడ రోజురోజుకు ప్రశ్నార్థకంగా మారుతూనే ఉంటుంది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో పార్టీ అధినేతలపై ప్రజల్లో ఎలాంటి అభిప్రాయాలు ఉన్నయో, వారు ఎలా స్వీకరిస్తున్నరో ఒకసారి ఆలోచిస్తే...
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబునాయుడు తెలంగాణ రాజకీయాల్లో జోక్యం చేసుకోవటం, మొన్న జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో తలదూర్చటం తెలంగాణ ప్రజలు హర్షిస్తలేరు. చంద్రబాబును మాజీ ముఖ్యమంత్రిగా సమర్ధనేతగా అంగీకరిస్తూనే ఆయన పదేపదే పాత పాట పాడటాన్ని తీవ్రంగా ఖండిస్తున్నరు. తాను తెలంగాణ అభివృద్థి ప్రధాతనని, హైటెక్ సిటీ కట్టింది సైబరాబాద్ సృష్టించింది ఐటీ పరిశ్రమకు ఆధ్యుడిని నేనేనని చెప్పుకోవటం ప్రస్తుతం హాస్యాస్పదంగా మారింది. హైదరాబాదులోని సెటిలర్ల ఓట్లతో తిరిగి తెలంగాణ రాజకీయాల్లోకి దూరాలని చూసిన చంద్రబాబుకు ఆ సెటిలర్సే తెలంగాణలో టిడిపికి ఉనికి లేకుండా చేసిర్రు. తోటి తెలుగు రాష్ట్రంగా తెలంగాణ కొత్త రాష్ట్రానికి మద్దతుగా ఉండాల్సిందిపోయి అడ్డుతగిలే యత్నాలు చేస్తుండటం, అసెంబ్లీ ఎన్నికల ప్రచారంలో హైదరాబాదు సభల్లో రెండు రాష్ట్రాల ప్రజల మధ్య ప్రాంతీయత భావాన్ని రెచ్చగొట్టేలా మాట్లాడటం పట్ల తెలంగాణ ప్రజలతోపాటు, హైదరాబాదులోని సెటిలర్స్ కూడా నిరసన వ్యక్తం చేస్తున్నరు. ఆయన తెలంగాణ పట్ల సానుకూలంగా ఉంటే తెలంగాణ ప్రజలు సైతం ఏపీకి ప్రత్యేకహోదా సాధనలో భుజం కలిపేవారన్నది వాస్తవం. ఇదిలావుంటే, నోట్ల రద్దు విషయంలో మరియు ప్రత్యేక హోదా విషయంలో రెండు నాలుకల ధోరణిలో మాట్లాడటంవల్ల తన సొంతరాష్ట్ర ప్రజలనుండి కూడా తనకు చుక్కెదురు పరిస్థితి నెలకొంది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ఏ దిక్కులేని చంద్రబాబు సెంటిమెంట్ అనే దిక్కును వాడుకుంటున్నడు. తెలంగాణ ఎన్నికల్లో తలదూర్చినందుకు రిటర్న్ గిప్ట్ ఇస్తానన్న కేసీఆర్ మాటను అవసరమున్నా లేకున్నా పదేపదే ఉపయోగిచుకుంటూ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రజల సానుభూతికోసం ప్రాకులాడుతున్నడు. ఈ ఎన్నికల్లో ఓటమి తప్పదన్న భయంతో ఆత్మనూన్యతాభావానికి గురైన చంద్రబాబు ముఖంలో అభధ్రతాభావం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
ఇక చంద్రబాబు వారసుడు లోకేష్ మాట్లాడుతున్న విధానం ఆయనకున్న రాజకీయ అవగాహనా రాహిత్యాన్ని సూచిస్తుంది. వేదికనెక్కిన ప్రతిసారీ ఏదో ఒక తప్పు మట్లాడటమో, తన పార్టీనీ తానే తిట్టుకోవడమో చేసే లోకేష్ ఏ సభలో ఏం మాట్లాడుతరో తెలియని పరిస్థితి ఏర్పడింది. దీని ప్రభావమంతా లోకేష్ ప్రచారంపై పడి, మంగళగిరిలో ప్రచారానికి వెళ్ళిన లోకేష్ వెంట కనీసం 50మంది కూడా రానంత వరకు దారితీసింది. ఇవన్ని చూసికూడా తన స్థాయి ఎంటో తెలుసుకోలేని లోకేష్ కొద్దిరోజులకిందట సీఎం కేసీఆర్ పై చేసిన వ్యాఖ్యలు తెలంగాణ ప్రజల్లో ఆగ్రహాన్ని కలిగించినయి. ఒకవైపు తెలంగాణ సీఎం తనయుడు కేటీఆర్, మరోవైపు కూతురు కవిత తమ తండ్రిని మించిన రాజకీయ పరిణితి కనబరుస్తూ దేశవ్యాప్త ప్రశంశలు పొందుతుంటే లోకేష్ పరిస్థితి అందుకు భిన్నంగా ఉందని జనం అభిప్రాయ పడుతున్నరు. అందుకే కాబోలు ఆయనకు ముద్దుపేరు కూడా పెట్టుకున్నరు.
వీళ్ళిద్దరి పరిస్థితి ఇలావుంటే తెలంగాణ జనం పవనాల్ సార్ అని పిలుచుకునే పవర్ స్టార్ పవన్ కళ్యాణ్ పరిస్థితి మరోలా ఉంది. పార్టీ పెట్టి ఇన్నిదినాలైన ఎన్నడు ఒక్కమాట సక్కగా మాట్లాడింది లేదు. వేదికనెక్కి మైకు దొరకగానే పూనకం వచ్చినవాడిలా ఊగుతూ, ఎవరో రాసిచ్చిన స్క్రిప్టులోని మాటల్ని ఎదాతధంగా అప్పగిస్తుంటడు. తనది కుటుంబ రాజకీయం కాదంటడు, అన్న నాగబాబుకు నరసాపురం ఎంపీ టికెట్ ఇస్తడు. తనది కుల రాజకీయం కాదంటడు, అనంతపురంలో ఇచ్చిన మాటని పక్కనపెట్టి తన సామాజికవర్గపు ఓట్లున్నచోట్లలో పోటీచేస్తడు. సామాజిక న్యాయంకోసం రాజకీయల్లోకి వచ్చినా అంటడు, తనకుమాత్రం రెండు సీట్లు తీసుకుంటడు. తాను తెలంగాణ, ఆంధ్ర రెండు ప్రాంతాల వాడినంటడు, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ విడదీసినప్పుడు 11రోజులు అన్నం మానేసిన అంటడు. ఇలా తన ప్రసంగాల్లో ఏదో ఒకచోట తెలంగాణపై వివాదాస్పద వ్యాఖ్యలు చేస్తూ పబ్బం గడుపుకుంటున్న పవన్ ను గాలివాటం మనిషిగానే తప్ప పూర్తిస్థాయి నాయకుడిగా ఆంధ్ర ప్రజలు లెక్కలోకి తీసుకుంటలేరు. పేరుకు జనసేన అయినా ఆయన వెంట అభిమానులు తప్ప పెద్ద సేన ఏదీ లేదన్నది ఆ పార్టీలోనే వినవస్తోన్న అభిప్రాయం. ధర్నాలు దీక్షల పేరుతో సమయం వృధా చేయటం తప్ప జనసేన పార్టీకి పూర్తిస్థాయి రాజకీయ రూపం కల్పించలేకపోయారని పటిష్టం చేయలేకపోయారన్నది జగమెరిగిన సత్యం. పవన్ పోకడ చూస్తుంటే ఎన్నికలను లక్కీ లాటరీగా భావిస్తున్నడని, గెలుపు తగిలితే తగిలింది లేకపోతే బ్యాక్ టు టాలీవుడ్ అన్న అభిప్రాయం ఆయనలోవుందని ఒకవైపు, జగన్ ఓట్లను చీల్చడంకోసం చంద్రబాబే పవన్ చేత పార్టీ పెట్టించాడనీ,అందుకోసం పవన్ కు భారీగా ప్యాకేజీలు అందుతున్నాయని మరోవైపు ఆరోపణలు వినిపిస్తున్నాయి.
రాజశేఖరరెడ్డి మరణం తరువాత పార్టీని స్థాపించిన జగన్ 2014లో రాష్ట్ర విభజన తరువాత తన పార్టీని ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రానికే పరిమితం చేసిండు. ప్రజా సంకల్ప యాత్ర పేరుతో 341 రోజులపాటూ 13 జిల్లాల్లో 3,648 కిలోమీటర్లు పాదయాత్ర చేసి ప్రజలతో మమేకమై వారి సమస్యలను తెలుసుకున్నడేకానీ, ఏనాడు తెలంగాణ రాష్ట్రంపై కానీ, తెలంగాణ నాయకులపై కానీ వివాదాస్పద వ్యాఖ్యలు చేయలేదు. అంతేకాకుండా ప్రభుత్వ వైఫల్యాలను జనం దృష్టికి తీసుకెళ్ళి వారి దగ్గరనుండి పాజిటీవ్ రెస్పాన్స్ ను సంపాధించిండు. దీనిని బట్టిచూస్తే ఈసారి జగన్ వైపు అనుకూల ఫలితం వచ్చేలా కనిపిస్తుంది.
ఇక, అరవై ఏండ్ల తెలంగాణ ప్రజల ఆకాంక్షను నెరవేర్చిన తెలంగాణ ప్రధాత కేసీఆర్ ను తీసుకుంటే... ఒంటిచేత్తో తెలంగాణ మహాపర్వతాన్ని పెకిలించి తెచ్చి ప్రజల కల నెరవేర్చిన కేసీఆరే నిజమైన బాహుబలి. ఢిల్లీ మెడలు వంచి రాష్ట్రాన్ని సాధించడమేకాకుండా గత అయిదేళ్ళలో ఆదర్శ పాలన సాగించి, ఆసరా పించన్లతోనే కేసీఆర్ తన పాలన సుస్థిరం చేసుకున్నడు. ఇచ్చినమాట మరువకుండ గత ఫించన్లను 500 నుండి 2000లకు పెంచటమే కాదు వాటిని అమాంతం మళ్ళా పెంచటం లబ్దిదారుల్లో నమ్మకాన్ని రెట్టింపు చేసింది. ఈ పథకం ద్వారా కేసీఆర్ వృద్ధులకు ఇంటి పెద్ద కొడుకుగా మారిండు. రైతన్నలకు పెట్టుబడి రాయితీని నేరుగా వాళ్ళ బ్యాంకు ఖాతాల్లోకే బదిలీ చేయటం వల్ల ఖరీఫ్ రబీల్లో పంటల సాగుకోసం ప్రైవేట్ అప్పులు చేసే తిప్పలు సగానికిపైగా తప్పింది. ఈ మహత్తర పథకానికి రైతన్నలు హర్షం వ్యక్తం చేయటంతో కేంద్రంలోని బీజేపీ సైతం కాపీ కొట్టి తన ఎన్నికల మేనిఫెస్టోలో చేర్చింది. అన్నదాతల ఆగ్రహం తప్పించుకోవటానికి కేసీఆర్ పథకాన్ని అడ్డం పెట్టుకుంది. కేసీఆర్ ప్రవేశపెట్టిన కేజీ టు పీజీ ఉచితవిద్య పేద కుటుంబాల్లోని విద్యార్థులకు వరంగా మారింది. కళ్యాణ లక్ష్మి, షాదీ ముబారక్ పథకాలు పేద మధ్యతరగతి తల్లిదండ్రులకు ఎంతో తోడ్పాటుగా నిలుస్తున్నయి. ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ ఆయా కుటుంబాల్లోని పెళ్ళీడు ఆడపిల్లలకు మేనమామగా మారి వారి పెళ్ళిళ్ళు చేయిస్తున్నట్టయ్యింది. పేదలకు డబుల్ బెడ్ రూం పథకం పూర్తిస్థాయిలో అమలు కాకపోయినా అట్టడుగు జనం కొందరికైనా సొంతింటికల నెరవేర్చింది. సంక్షేమ పథకాలుకాక అభివృద్ధి పథకాలు చూస్తే చాంతాడంత లిస్టుంది. మిషన్ కాకతీయతో చెరువుల పూడిక తీయించి సాగునీటి వసతులు మెరుగు పరచటం, మిషన్ భగీరథతో పట్టణాలు నగరాల్లో మంచినీటి ఎద్దడి నివారించటం, హరితహారం ద్వారా చెట్లను కోట్ల సంఖ్యలో నాటి పర్యావరణానికి పాటుపడటం వంటివి నిజంగా చాలా గొప్ప పనులు. వీటన్నింటిని చూసిన యావత్ భారత ప్రజలు రాజకీయాలకు అతీతంగా కేసీఆర్ ను అభినందించిర్రు, దేశంలోనే అత్యుత్తమ సీఎంగా ఎంపికచేసిర్రు. ఇన్ని కోణాల్లో కేసీఆర్ గురించి జనం జేజేలు పలుకుతుంటే, పక్క రాష్ట్రపోళ్ళు మాత్రం తెలంగాణ మీదనే ఏడుస్తున్నరు.
అయితే, తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికల సమయంలో కేసీఆర్ కూడా చంద్రబాబుపై వ్యాఖ్యలు చేయగాలేంది,చంద్రబాబు చేస్తే తప్పేంటి అని అనేవాళ్లు లేకపోలేదు. తెలంగాణ ఎన్నికల్లో చంద్రబాబు ప్రత్యక్షంగా ప్రచారంలో పాల్గొన్నడు. 60 ఏళ్ళనుండి హైదరాబాదును తానే అభివృద్ధి చేస్తున్నానని చెప్పుకోవడంతోపాటు ప్రాంతాల ప్రస్థావన తెచ్చి విద్వేషాలు రగిలేలా రెచ్చగొట్టిండు. మరోవైపు బాలకృష్ణ కూడా తన ప్రచారంలో కూడా ఇదే పద్ధతిని కొనసాగించిండు. దాంతో కేసీఆర్ తన ప్రసంగాల్లో చంద్రబాబు ప్రస్తావన చేయాల్సిన పరిస్థితి వచ్చింది. అనుకున్నట్టుగానే కేసీఆర్ భారీ మెజారిటీతో రెండోసారి ముఖ్యమంత్రి అయ్యిండు. ఆరోజు పత్రికా సమావేశంలో మాట్లాడుతూ ''తెలంగాణలో విద్వేషాలు రగిలేలా రెచ్చగొట్టే వ్యాఖ్యలు చేసినందుకు రానున్న ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో చంద్రబాబుకు రిటర్న్ గిఫ్ట్ ఇస్తా'' అన్నడు. అనడమైతే అన్నడు కానీ ఇప్పటివరకు ప్రత్యక్షంగా గానీ, పరోక్షంగా గానీ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల విషయంలో కేసీఆర్ జోక్యం చేసుకోలేదు. ఈ విషయం రెండు రాష్ట్రాల ప్రజలందరికి తెలుసు. అయితే, తన ఐదేళ్ళ పాలనలో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో జరిగిన అభివృద్ధిని ప్రజల ముందుకు చెప్పే ధైర్యం చేయని చంద్రబాబు, గంటకో మాట మారుస్తూ ప్రజల్ని రెచ్చగొడుతున్న పవన్ లు కేసీఆర్ రిటర్న్ గిఫ్ట్ మాటను అడ్డు పెట్టుకొని బ్లాక్ మెయిలింగ్ రాజకీయాలకు పాల్పడుతున్నరు.
ఈ ఆంధ్ర నేతల వికృత చేష్టలు చూస్తున్న తెలంగాణ ప్రజానీకం ''మా తెలంగాణ విషయం పక్కన పెట్టి, మీది మీరు చూసుకోండి సారులు'' అంటూ ముక్తకంఠంతో హితబోధ చేస్తున్నరు.
---ప్రణయ్రాజ్ వంగరి
Saturday, December 29, 2018
365 రోజులు 365 వ్యాసాలు (ఈనాడు ఈతరం, 29.12.2018)
నెట్టింట్లోకెళ్లిన వాళ్లెవరైనా.. పేరున్న వ్యక్తి, ఊరు, దేశం గురించి తెల్సుకోవాలంటే వికీపీడియా తెరవాల్సిందే. ఇక్కడ మనం వెతుకుతున్న సబ్జెక్టునే గమనిస్తాం గానీ...ఈ సమాచారం అంతా ఎవర్రాశారనే విషయం మాత్రం పట్టించుకోం. అలా వీటిని రాస్తున్నదెవరో ఆరాతీస్తే... ఎంతో మంది ఔత్సాహికులు కన్పిస్తారు. వారిలో 365 రోజుల పాటు ప్రతిరోజు ఓ వ్యాసం తెలుగు వికీపీడియాలో రాసి వరల్డ్‌ రికార్డు సాధించాడు తెలంగాణకు చెందిన ప్రణయ్రాజ్ వంగరి.
వెయ్యిరోజుల్లో వెయ్యి వ్యాసాలు రాయాలని రాస్తున్నా. ఈ రోజు 843 వ్యాసం రాయాలి. వెయ్యి తర్వాతా ఆపను. నేను రాసింది పదిమంది చదివి ఫోన్లు చేస్తుంటే ఆనందం. అదే నా ఇంధనం. 365 రోజుల రికార్డు సాధించాక ఉపరాష్ట్రపతి వెంకయ్యనాయుడుగారు నా గురించి ట్వీట్‌ చేశారు. తెలంగాణ ప్రభుత్వం గుర్తించింది.
|
ప్రణయ్రాజ్ గతంలో మనలాగే వికీపీడియాలో సమాచారం కోసం వెతికేవాడు. ఇంగ్లీషులో సమాచారం దొరికినపుడు.. తెలుగులో ఎందుకు లేదని వేదన చెందేవాడు. ఆ ఆవేదన అతనికి ఓ మార్గనిర్దేశనం చేసింది. ఆ మార్గంలో ప్రయాణించి లక్ష్యం చేరాడు. యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా మోత్కూరుకు చెందిన ప్రణయ్‌ స్కూల్లో డ్యాన్సు, పాటలు పాడటం చేసేవాడు. ఎవరేం మాట్లాడినా.. నోట్సు రాసుకోవటం అతనికి అలవాటు. తెలుగంటే ప్రత్యేకాభిమానం. బతుకమ్మ, అప్పగింతల పాటలు వాళ్లమ్మ బాగా పాడేది. ఆ వాతావరణంలో పెరిగిన తనకు సినిమాల్లోకి రావాలనే కోరిక పెరిగింది. సినిమాల్లోకి వెళ్లాలంటే థియేటర్‌ ఆర్ట్స్‌ చేస్తే బావుంటుందని మిత్రుడు సలహా ఇచ్చాడు. దీంతో పొట్టిశ్రీరాములు విశ్వవిద్యాలయంలో ఎమ్‌.ఎ.ఆర్ట్స్‌లో చేరాడు. ఇక్కడ చదువుకొనేటప్పుడు ‘నాటకాలకు సంబంధించిన సమాచారం వికీపీడియాలో ఎందుకు లేద?’ని గురువును ప్రశ్నించాడు. ‘‘ఎవరో ఒకరు రాస్తే కదా ఉండేది. నువ్వే రాయి.’’ అని గురువుగారు పెద్దిరామారావు చెప్పిన మాటే తనలో ఆసక్తిని పెంచింది. ఇంకేమీ ఆలోచించకుండా వికీపీడియన్‌గా మారాడు. మొదట నాటకరంగం గురించే వ్యాసాలు మొదలుపెట్టాడు.
పెళ్లిరోజూ ఓ వ్యాసం
ప్రణయ్‌ వికీపీడియాలో వ్యాసాలు రాసే తరుణంలో.. ‘రాయట‌మెందుకూ.. నీకేం లాభం! డబ్బులు రాని పనులు చేయటం టైం వేస్టు’ లాంటి మాటలు కొందరు అతని చెప్పారు. అవేమీ పట్టించుకోలేదు. మొదట్లో పుస్తకాల్లోని విషయం రాసి రచయిత పేరు రాసేవాడు. ఆ తర్వాత అందులోని విషయం చెప్పి ఫలానా రిఫరెన్సు అని రాసేవాడు. అదే సమయంలో ‘100 వికీడేస్‌’ అనే కాన్సెప్టును వికీపీడియా సంస్థ ప్రారంభించింది. అంటే వందరోజుల్లో వంద వ్యాసాలు రాయాల్సి ఉంటుంది. అప్పటికే తెలుగులో పవన్ సంతోష్‌, తన చెల్లెలు మీనా గాయత్రి 100 వికీడేస్‌లో విజయం సాధించారు. వారిచ్చిన స్ఫూర్తితో తనూ మొదలుపెట్టాడు. రాస్తూనే ఉన్నాడు. సరిగ్గా 96 వరోజు వ్యాసం రాసేసమయంలో అతనికి 365 రోజులు ఎందుకు రాయకూడదనిపించింది. అలాగే కొనసాగించాడు. తెలంగాణ కళలు, నాటకాలు, ఇక్కడి ప్రాంతాలు, సినిమాలు, సామాజిక పరిస్థితులపై వ్యాసాలు రాశాడు. తెలంగాణ యువనాటకోత్సవం రోజున ప్రణయ్‌ పెళ్లి. బరాత్‌ సమయంలో వ్యానులో కూర్చొని ఓ వ్యాసం రాశాడు. 2016 సెప్టెంబరు 8న ప్రారంభించి 2017 సెప్టెంబరు 7న 365 వ్యాసాలు పూర్తిచేశాడు. అదే వరల్డ్‌ రికార్డ్‌. దీంతో వికీపీడియా సత్కారం అందుకున్నాడు.
ప్రణయ్‌ వికీపీడియాలో వ్యాసాలు రాసే తరుణంలో.. ‘రాయట‌మెందుకూ.. నీకేం లాభం! డబ్బులు రాని పనులు చేయటం టైం వేస్టు’ లాంటి మాటలు కొందరు అతని చెప్పారు. అవేమీ పట్టించుకోలేదు. మొదట్లో పుస్తకాల్లోని విషయం రాసి రచయిత పేరు రాసేవాడు. ఆ తర్వాత అందులోని విషయం చెప్పి ఫలానా రిఫరెన్సు అని రాసేవాడు. అదే సమయంలో ‘100 వికీడేస్‌’ అనే కాన్సెప్టును వికీపీడియా సంస్థ ప్రారంభించింది. అంటే వందరోజుల్లో వంద వ్యాసాలు రాయాల్సి ఉంటుంది. అప్పటికే తెలుగులో పవన్ సంతోష్‌, తన చెల్లెలు మీనా గాయత్రి 100 వికీడేస్‌లో విజయం సాధించారు. వారిచ్చిన స్ఫూర్తితో తనూ మొదలుపెట్టాడు. రాస్తూనే ఉన్నాడు. సరిగ్గా 96 వరోజు వ్యాసం రాసేసమయంలో అతనికి 365 రోజులు ఎందుకు రాయకూడదనిపించింది. అలాగే కొనసాగించాడు. తెలంగాణ కళలు, నాటకాలు, ఇక్కడి ప్రాంతాలు, సినిమాలు, సామాజిక పరిస్థితులపై వ్యాసాలు రాశాడు. తెలంగాణ యువనాటకోత్సవం రోజున ప్రణయ్‌ పెళ్లి. బరాత్‌ సమయంలో వ్యానులో కూర్చొని ఓ వ్యాసం రాశాడు. 2016 సెప్టెంబరు 8న ప్రారంభించి 2017 సెప్టెంబరు 7న 365 వ్యాసాలు పూర్తిచేశాడు. అదే వరల్డ్‌ రికార్డ్‌. దీంతో వికీపీడియా సత్కారం అందుకున్నాడు.
- రాళ్లపల్లి రాజావలి
Monday, November 19, 2018
అలుపెరుగని ప్రణయ్‌ (వెలుగు పత్రిక)
 |
| అలుపెరుగని ప్రణయ్‌ |
అలుపెరుగని ప్రణయ్‌
హైదరాబాద్, వెలుగు: వీరుడి ఆత్మకథనో, ఉద్యమకారుడి గాథనో, సినిమా హీరో గురించో.. ఇలా నచ్చినవాళ్ల గురించి తెలుసుకోవాలి అనుకునేవాళ్లు చాలామందే ఉంటారు. ఇప్పుడు ఎవరి గురించి ఏం తెలుసుకోవాలన్నా నెట్లో సెర్చ్ చేస్తున్నారు. వెంటనే పూర్తి బయోడేటా చెప్పేస్తుంది వికీపీడియా. కానీ అందులో చాలా వ్యాసాలు ఇంగ్లీషులోనే ఉండటం వల్ల కొందరు చదవలేకపోతున్నారు. అందరూ ఈ సమస్యను తేలిగ్గా తీసుకుంటే ప్రణయ్రాజ్ మాత్రం చాలెంజ్‌గా తీసుకున్నాడు. తెలుగులో వ్యాసాలు రాయడం మొదలుపెట్టాడు. సంవత్సరం పాటు నిర్విరామంగా రాసి ప్రపంచ రికార్డు సాధించాడు. ఈ మధ్యనే 800వ్యాసాల చాలెంజ్ పూర్తిచేశాడు.
యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా మోత్కూరుకు చెందిన ప్రణయ్రాజ్ వంగరి నాటక రంగంలో ఎంఫిల్ చేసి రవీంద్రభారతిలోని ప్రివ్యూ థియేటర్‌‌లో కో-ఆర్డినేటర్‌‌గా పని చేస్తున్నాడు. ఎంఫిల్ చేస్తున్న సమయంలో నాటక రంగం గురించి తెలుసుకోవాలని నెట్లో సెర్చ్ చేశాడు. కానీ అయనకు తెలుగులో సమాచారం దొరకలేదు. తనలాగే చాలామంది ఇబ్బంది పడుతున్నారని తెలుసుకుని వికీపీడియాలో తెలుగులో వ్యాసాలు రాయాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. అలా 2013లో వ్యాసాలు రాయడం మొదలుపెట్టారు. మొదట తనకు తెలిసిన సమాచారాన్ని వికీపీడియా సైట్‌‌లో రాసేవాడు. చాలామంది ఆ వ్యాసాలు చదివి ప్రశంసించారు. ఆ తర్వాత ‘తెలుగు వికీమీడియా ఫౌండేషన్’ సహకారంతో 2016లో ఇటలీలో జరిగిన వికీమీడియా కాన్ఫరెన్స్‌‌కి వెళ్లాడు. అక్కడ వందరోజుల వికీపీడియా చాలెంజ్ గురించి తెలుసుకున్నాడు. అలా మొదట వందరోజుల చాలెంజ్ తీసుకుని వ్యాసాలు రాశాడు. తర్వాత సంవత్సరం చాలెంజ్ తీసుకున్నాడు. 365రోజులు ప్రతి రోజూ ఒక వ్యాసం రాసి ప్రపంచ రికార్డు సాధించాడు. ఇందుకుగాను ఆయన వికీపీడియా సృష్టికర్త జిమ్మీవేల్స్ నుంచి ఇటలీలో అవార్డు అందుకున్నాడు. అంతేకాకుండా తెలంగాణ ఐటీ శాఖ నుంచి కూడా అవార్డు అందుకున్నాడు. ప్రణయ్‌ రాసే వ్యాసాల్లో తెలంగాణ సంస్కృతి, సంప్రదాయం, కళలు, ప్రముఖులు, ప్రదేశాల సమాచారమే ఎక్కువగా ఉంటుంది.
టార్గెట్‌ 1000
ప్రణయ్‌ 2017సెప్టెంబర్ వరకు 365వ్యాసాలు రాశాడు. ఆ తర్వాత 800 వ్యాసాల చాలెంజ్ తీసుకుని ఈ నెల 16న పూర్తిచేశాడు. ఇప్పుడు వెయ్యి వ్యాసాల లక్ష్యం పెట్టుకుని రాస్తున్నాడు. అయితే తెలుగులో వ్యాసాలు రాయడమంటే మనకు తెలిసిన సమాచారంతో నచ్చిన విధంగా రాస్తే కుదరదు. ఇందుకు కొన్ని నియమాలున్నాయి. ఎంచుకున్న అంశం ప్రజలకు ఉపయోగపడేదై ఉండాలి. ఒక వ్యక్తి గురించి రాస్తుంటే అది కేవలం ఇన్ఫర్మేషన్‌గా మాత్రమే ఉండాలి కానీ, పొగిడినట్టుగా ఉండకూడదు. రాసే అంశం గురించి వార్తాపత్రికల్లో, వెబ్‌సైట్లలో, అథెంటికేషన్ పొందిన పుస్తకాల్లో పొందుపర్చిన పదాల ఆధారంగానే రాయాలి. ‘365రోజుల చాలెంజ్ సమయంలో నా పెళ్లి కుదిరింది. పెళ్లి రోజు కూడా ఒక వ్యాసం రాసి నా భార్య చేత కూడా తెలుగు వికీపీడియాలో లాగిన్ చేయించాను. తెలంగాణ గురించి ఏ సమాచారం కావాలన్నా తెలుగు వికీపీడియాలో దొరకాలనే లక్ష్యంతోనే రాస్తున్నా’ అంటున్నాడు ప్రణయ్రాజ్ వంగరి.
ప్రణయ్‌ 2017సెప్టెంబర్ వరకు 365వ్యాసాలు రాశాడు. ఆ తర్వాత 800 వ్యాసాల చాలెంజ్ తీసుకుని ఈ నెల 16న పూర్తిచేశాడు. ఇప్పుడు వెయ్యి వ్యాసాల లక్ష్యం పెట్టుకుని రాస్తున్నాడు. అయితే తెలుగులో వ్యాసాలు రాయడమంటే మనకు తెలిసిన సమాచారంతో నచ్చిన విధంగా రాస్తే కుదరదు. ఇందుకు కొన్ని నియమాలున్నాయి. ఎంచుకున్న అంశం ప్రజలకు ఉపయోగపడేదై ఉండాలి. ఒక వ్యక్తి గురించి రాస్తుంటే అది కేవలం ఇన్ఫర్మేషన్‌గా మాత్రమే ఉండాలి కానీ, పొగిడినట్టుగా ఉండకూడదు. రాసే అంశం గురించి వార్తాపత్రికల్లో, వెబ్‌సైట్లలో, అథెంటికేషన్ పొందిన పుస్తకాల్లో పొందుపర్చిన పదాల ఆధారంగానే రాయాలి. ‘365రోజుల చాలెంజ్ సమయంలో నా పెళ్లి కుదిరింది. పెళ్లి రోజు కూడా ఒక వ్యాసం రాసి నా భార్య చేత కూడా తెలుగు వికీపీడియాలో లాగిన్ చేయించాను. తెలంగాణ గురించి ఏ సమాచారం కావాలన్నా తెలుగు వికీపీడియాలో దొరకాలనే లక్ష్యంతోనే రాస్తున్నా’ అంటున్నాడు ప్రణయ్రాజ్ వంగరి.
(వి6 వెలుగు పత్రికలో నా గురించిన వ్యాసం... శనార్తులు అంజు గారు...)
Sunday, October 07, 2018
బతుకమ్మా... బతకవమ్మా (మనం ఆదివారం సంచిక మకుటంలో 07.10.2018)
విశిష్టత
తెలంగాణ సాంస్కృతిక ప్రతీక బతుకమ్మ. రంగురంగుల పూల సమాహారమే బతుకమ్మ. కష్ట సుఖాలు, ప్రేమ, స్నేహం, బంధుత్వం, ఆప్యాయతలు, భక్తి, భయం, చరిత్ర, పురాణాల విశేషణాల వంటి తొమ్మిది రకాల భావోద్వేగాల కలగలుపే ఈ తొమ్మిది రోజుల బతుకమ్మ. ఆశ్వయుజ మాస శుద్ధ పాడ్యమి నుండి తొమ్మిది రోజుల పాటు జరుపుకుంటూ, తెలంగాణ అస్థిత్వాన్ని నలుదిశలా చాటే దశాబ్ధాల పండుగ బతుకమ్మ. బానిసత్వపు సంకెళ్లను తెంచుకుని బలిపీఠం ఎక్కిన ఎందరో మహా తల్లుల కోసం బతుకమ్మా అంటూ బతకవమ్మా అంటూ పూలను సేకరించి నీటిలో నిమ్మజ్జనం చేసే ప్రక్రియే బతుకమ్మ. బ్రతుకు దుర్బరమై పెత్తందారీలా ఆటలో నలిగిపోయిన ఎందరో స్త్రీలను తలుచుకుంటూ, రంగురంగుల పువ్వులే వాళ్ళ ప్రతీకలుగా పూజించే పండుగ ఈ బతుకమ్మ.
అంతర్గత మూలాలు
తెలంగాణ ప్రకృతి దృశ్యమంతా ఈ పండుగ సాంప్రదాయంలో కనిపిస్తుంది. వర్షాకాలం అయిపోయి శీతాకాలం మొదలయ్యే ఆ సమయం వర్షాలతో పంటలు పండి, చెరువులు నిండి, చెట్లనిండా పూలు ఆరుబయట పూసి ఉంటాయి. ముఖ్యంగా తంగేడు, గునుగు పూలు ప్రత్యేకం. బంతి వర్ణాలు చేమంతి సోయాగాలనీ చూడగలం. అలాగే జొన్న పంటలు సీతాఫలాలు గుడ్లు తేలి రసవత్తరంగా ఉంటాయి. పంటలు తలలూపుతూ పచ్చికలతో ఉన్న సమయాన రంగురంగుల పూల నడుమ బతుకమ్మను జరుపుకోవడం తెలంగాణ సంస్కృతిలో గొప్ప విషయం. ఎంగిలిపూల బతుకమ్మ, అటుకుల బతకమ్మ, ముద్దపప్పు బతుకమ్మ, నానే బియ్యం బతుకమ్మ, అట్ల బతుకమ్మ, అలిగిన బతుకమ్మ, వేపకాయల బతుకమ్మ, వెన్నముద్దల బతుకమ్మ, సద్దులబతుకమ్మ అంటూ తొమ్మిది రోజుల బతుకమ్మలో ఎన్నో సైంటిఫిక్ అంశాలు, పిల్లలూ యువకులు బలిష్టంగా ఉండే తిండిపదార్ధాల తయారీలు అంతర్గతంగా దాగుంటాయి. తొమ్మిది రోజుల నైవేద్యాలలో అన్నీ సహజ సిద్ధంగా దొరికే సజ్జలు, జొన్నలు, వరి, గోధుమ, నెయ్యి, పాలు వగైరా పిండిపదార్ధాలతో నైవేద్యాలు సమర్పిస్తారు.
బతుకమ్మ ఆట
రాగి పళ్ళెంలో పూలను వలయాకారంగా కుటుంబసభ్యులంతా కలిసి పేరుస్తారు. దీనిద్వారా వారిలో బంధాలు ఇంకా గట్టిపడతాయి. అలంకరించిన బతుకమ్మలను అందరూ ఒకచోటపెట్టి, చప్పట్లు చరుస్తూ వలయంగా తిరుగుతూ బతుకమ్మ పాటలు పాడతారు. స్త్రీలందరూ బతుకమ్మను తలపై మోస్తూ ఊరేగింపుగా వెళ్ళి ఊరి చెరువులో వదిలి బతుకమ్మ పాటలను పాడుతూ వెంట తెచ్చుకున్న రొట్టె పంచదారలను ప్రసాదంలా ఇస్తూ ఇళ్లకు చేరతారు. మొదటి ఎనమిది రోజులు పెళ్లికాని ఆడపిల్లలు బొడ్డెమ్మలను పెట్టి బతుకమ్మ ఆడతారు. తెలంగాణ మాండలికంలో సాగే ఈ బతుకమ్మ పాటలు ఎంతో పేరు ప్రఖ్యాతిగాంచాయి.
ప్రభుత్వ తోడ్పాటు
తెలంగాణ కోసం బతుకమ్మను ఊరేగింపు చేసుకొని ఉద్యమాన్ని నడిపిన తీరు, న భూతో న భవిష్యత్. ప్రకృతిని ఆరాధించే తెలంగాణ పండుగ బతుకమ్మను, తెలంగాణ ఏర్పడ్డాక రాష్ట్ర పండుగగా ప్రకటించి దేశదేశాలు తెలిసేలా వేడుకలు జరుపుతున్న తెలంగాణ ప్రభుత్వం, ఎన్నో వనరులను ఖర్చుపెడుతూ బతుకమ్మ పండుగకు ప్రపంచ వైభోగం తీసుకొచ్చింది. తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక శాఖ ఆధ్వర్యంలో హైదరాబాద్‌లోని ఎల్బీ స్టేడియంలో మహా బతుకమ్మ వేడుకలు ఘనంగా నిర్వహిస్తున్నది. రాష్ట్రం నలుమూలల నుంచి సుమారు 35 వేల మంది మహిళలను ఈ వేడుకల్లో భాగస్వామ్యం చేయడమేకాకుండా, 19 రాష్ట్రాలకు చెందిన కళాకారులతో సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు ఏర్పాటుచేస్తున్నది. 2017 అక్టోబర్‌లో తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, జీహెచ్ఎంసీ ఆధ్వర్యంలో ప్రతిష్ఠాత్మంగా ‘మహా బతుకమ్మ’ ఉత్సవాలు నిర్వహించి, ఎల్బీ స్టేడియంలో ఏర్పాటుచేసిన 20 అడుగుల భారీ బతుకమ్మ చుట్టూ 9292 మంది తెలంగాణ మహిళలు మరియు 40 దేశాలకు చెందిన 200 మంది విదేశీ వనితలతో బతుకమ్మను ఆడించడం జరిగింది.
ఈ ఏడాది కూడా రూ.20 కోట్లతో విశ్వవ్యాప్తంగా బతుకమ్మను నిర్వహించడానికి తెలంగాణ ప్రభుత్వం చొరవ తీసుకుంది. అందులో ప్రతి జిల్లాకు రూ.15 లక్షలు, విదేశాల్లో పండుగ నిర్వహణకు రూ.2 కోట్లు కేటాయించారు. సద్దుల బతుకమ్మ రోజున లేజర్ షో, ఫైర్‌వర్క్స్, కల్చరల్ కార్నివాల్ మరియు ఐటీ కంపెనీల సహకారంతో నగరంలో పూల శకటాల ప్రదర్శనలు ఏర్పాటుచేస్తున్నారు. అంతేకాకుండా మొదటిసారిగా 12 ఏండ్లలోపు ఉండే బాలికలతో అక్టోబర్ 7 నుంచి 9 వరకు బొడ్డెమ్మ పండుగ... 1000 మంది కంటిచూపు లేని మహిళలు, బధిరులు, దివ్యాంగుల కోసం ప్రత్యేకంగా హైటెక్స్‌లో బతుకమ్మ నిర్వహణ... 50 మంది పారామోటరింగ్ ద్వారా ఆకాశంలో బతుకమ్మ హరివిల్లు కనిపించేలా వివిధ కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తున్నది. 12 దేశాల నుంచి ప్రత్యేకంగా పూలు తెప్పించి బతుకమ్మలను అలంకరిస్తున్నారు. అలాగే 9వ తేదీ నుంచి 16వ తేదీ వరకు రవీంద్రభారతిలో బతుకమ్మ ఫిల్మోత్సవం, 55 దేశాల ఫొటోగ్రాఫర్ల ఫొటో ప్రదర్శనతో నెలరోజులపాటు ఆర్ట్ క్యాంప్ నిర్వహిస్తున్నారు. ఇంతేకాకుండా విదేశాల్లో ఉన్న భారత రాయబార కార్యాలయాల సహకారంతో అమెరికా, సింగపూర్, పోలండ్, ఆస్ట్రేలియా, డెన్మార్క్ లాంటి దేశాల్లో బతుకమ్మ ఉత్సవాలను నిర్వహిస్తున్నారు.
తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడ్డాక కేసీఆర్ ప్రభుత్వం కొత్తగా పల్లెప్రజల్లో ఉత్సాహం నింపేందుకు ఆడబిడ్డలకు బతుకమ్మ చీరలను పంపిణీచేస్తూ, వారి బతుకుల్లో పండుగలని నింపుతున్నారు. మరోసారి ఆ పర్వదినాన్ని జరుపుకునేందుకు మనమందరం సిద్ధమవుదాం.
Wednesday, August 29, 2018
యువరాజునవుతాను... (మనం ఆదివారం సంచిక మకుటంలో 26.08.2018)
రాఖీ పండుగ... ఈ పేరు వినగానే నాముఖం నిండు పున్నమి ఆకాశం అవుతుంది... ఎందుకంటే రాఖీ అనంగానే మా అక్క గుర్తొస్తుంది చెల్లి నవ్వు వినిపిస్తుంది... ఈ రక్తసంబంధ దృశ్యం నా ఒక్కడికేం పరిమితం కాదు... ఇది హృదయాల సవ్వడి సందర్భం... అనురాగాల సంగమ తీరం...
నేను, కాంక్రీట్ జంగిల్‌లో ఎడారిని... జానెడు పొట్ట మూపురాన్ని నడి వీపున మోసుకు తిరుగుతున్న ఒంటెని... ఎప్పుడో ఒక విరామ శ్రమలో ఎండమావి వైపు ఆశగా చూస్తూ ఆకుపచ్చని నా పల్లె బతుకును కలగంటుంటాను... ఏడాదికొకసారి అదిగో అటువంటి తధాస్థు రోజున నా ఆశ మొలుస్తుంది... అంతకు ముందే... నా దేహమంతా అనురాగ వాన కురుస్తుంది... అవును మా అక్క రెక్కలు కట్టుకొని వాలితే పల్లెలో మా రంగు ముగ్గు వాకిలి కనపడుతుంది... చిలుకల నవ్వుతో మా చెల్లి చేరితే మొన్నమొన్ననే నాటిన మా ఊరి వరి పొలాలు కళ్ళముందు కదలాడుతాయి... ఊరి పొలం నుండి గోరటి వెంకన్న పల్లెపాట నాదాకా వినిపిస్తుంటుంది... ఒక చేత్తో రాఖీ మరో చేత్తో మిఠాయి, వాళ్ళ నిండు గుండె దోసిళ్ళతో ప్రేమ పూర్వక దీవెన వహ్... ఇంతకన్నా పండుగేముంది...
ఒకరి గుండె చెరువు నిండుతుంది, ఇంకొకరి మనసు బావి పొంగుతుంది, ఇంకో చోట సంతోష జలపాతం దూకుతుంది, మా ఇల్లే కాదు పట్నాలు నగరాల్లోని అన్నదమ్ముల ఇళ్ళ మత్తడి నుండి ఆప్యాయతా నదీ ప్రవాహాలవుతాయి... కాలంతో పోటీపడి నిమిషాలు గంటలను పనితో కొలుస్తుంటానని గడియారం తన నాడీ స్పందనతో ఏడాదంతా నా దండ చేతిపై సవ్వడి వినిపిస్తుంది... కానీ ఎందుకో... రాఖీ సమీపిస్తుండగానే గడియారం మోము వాడిపోతుంది... రాఖీ పండుగ నాడు నా రక్త బిందువులు కట్టే కంకణాల మధ్య గడియారం బిక్క మొహమేస్తుంది...
నా చేతికి కట్టే రక్షా బంధనం కోసం అక్కచెల్లెళ్ళ లోకకళ్యాణపు విశ్వశాంతి యాగక్రతువు అప్పటికి వారంరోజుల ముందే మొదలై ఉంటుంది... వాళ్ళ ఇల్లు పిల్లలు సంసారం ఉద్యోగాలు వృత్తి వ్యాపారాలు మెట్టినింటి గడపకు అప్పజెప్పే ప్రణాళికలో మునిగి తేలి ఉంటారు...
చెల్లెలు కట్టే రాఖి పొద్దు తిరుగుడు రెక్కల్లా ఉంటుంది, అక్క తెచ్చే రాఖీ ముద్దబంతి పువ్వులా ఉంటుంది...
నా చేతికి రాఖీ మొలిచాక పట్టాభిషేక యువరాజునవుతాను... నేను బహుకరించే కానుకతో వాళ్ళ మనసులో ఆనందం తాండవిస్తుంటుంది... ఆ సంగీతం ఈ సోదరునికే వినిపిస్తుంది... వాళ్ళు నాతో ఉన్న ధైర్యంతో బాల్యాన పోగొట్టుకున్న రాజ్యాన్ని ఒక్కసారిగా గెలుచుకొస్తాను... జగత్ విజేత అలెగ్జాండర్‌ను అన్న అనే పిలుపుతో కట్టిపడేసిన రోజు కదా... అందుకే ఇంత బలమైన బాంధవ్యం... అక్కా చెల్లి ఉన్నంతసేపు మా బాల్య స్మృతులు గుభాళిస్తుంటాయి...
ఎప్పుడన్నా... తోబుట్టువు రాఖీతో పలకరించకపోతే... నా కళ్ళు కన్నీటి సంద్రాలవుతాయి... పోస్ట్‌లోనైనా అన్నా తమ్ముడూ అన్న పిలుపు వినిపించకుంటే... నా గుండెచెవులు వీధికి వేళాడుతుంటాయి...
రాఖీ అనే రెండక్షరాల రక్షా రేఖ కోసం... తోబుట్టువుల ఆశీర్వచనం కోసం చెల్లెళ్ళు అక్కల వద్దకే నడిచే సోదరులు కూడా ఉంటారు... కులమతాలకతీతంగా కంటికి కనిపించని దేవుడి రూపాన్నే చూపుల్లో నిలుపుకొని కొండాకోన దాటి దర్శించుకునే మనకు... కళ్ళముందు తిరుగాడే తోబుట్టువు దీవెన దైవ శక్తి సమానమే... ప్రహరీ అడ్డు గోడలు మందిర్ మసీదు చర్చ్‌లకేకానీ దేవుడికి కాదు... అలానే సోదరి ప్రేమకు ఆశీర్వాద దీవెనకు కులాలు అడ్డురావు... నీ ముంజేతిని ముందుకు చాపి చూడు, అన్నా చూడు తమ్ముడూ చూడు అంటూ ఒక మసీదు రాఖీ కడుతుంది ఒక చర్చ్ దీవిస్తుంది... అందుకే... లేనోడు ఉంటాడేమో కానీ సోదరి లేనోడెవడూ ఉండకూడదు...
ప్రణయ్రాజ్ వంగరి,
తెలుగు వికీపీడియా వ్యాసకర్త
Subscribe to:
Posts (Atom)